Gry i zabawy w przedszkolu - Portal Przedszkolewpolsce.pl

Wyszukaj w katalogu

Polecane firmy

Przedszkole Artystyczno-Językowe SUKCES

Przedszkole Niepubliczne TAJEMNICZY OGRÓD

Maxi Kids English Preschool

Akademia Maluszka Słodki Bobasek

Poleć nas innym

Gry i zabawy w przedszkolu

Zabawa to nie tylko spędzanie czasu przez dziecko, lecz wyraz jego potrzeby aktywności oraz sposób osiągania coraz wyższego poziomu rozwoju w zakresie różnych funkcji psychoruchowych. Aktywność jest uwarunkowana przez czynniki biologiczne, głównie stan fizyczny. Gdy dziecko jest zdrowe to jest stale aktywne, wyraża to przez zabawę i ogólną ruchliwość. Jedne dzieci charakteryzuje nadmierna pobudliwość układu nerwowego – ich aktywność poznawcza i ruchowa jest wybitnie wzmożona, a inne przejawiają niewielką aktywność. Jednocześnie gotowość do działania zależna jest od otoczenia.
Rozwój małego dziecka jest wynikiem jego dojrzewania, wychowania, wpływów środowiska, a także od własnej działalności. W okresie tym zdobywanie wiadomości i umiejętności dokonuje się w sposób niezamierzony przez dziecko, intuicyjnie. Podstawowym sposobem zdobywania wiedzy jest zabawa, dzięki której dziecko poszerza krąg doświadczeń, które okażą się niezbędne do życia w społeczeństwie. Podczas zabawy maluch utrwala już zdobyte wiadomości, rozwija swe możliwości umysłowe, a szczególnie zdolność obserwowania zjawisk, myślenie, uwagę, pamięć, wyobraźnie. Przez zabawę dziecko wyraża również swoje emocje, rozładowuje napięcie, można powiedzieć, że ma działanie terapeutyczne.

Zabawa dla niemowlaków i przedszkolaków jest przyjemnością, zaspakaja ich potrzeby biologiczne – wykonywanie ruchów, sensoryczne – odbieranie wrażeń, oraz emocjonalne – osiąganie celu. Ponadto w zabawie dziecko poznaje i przyswaja zasady współżycia społecznego. Zabawa ma bardzo duże znaczenie dla rozwoju psychoruchowego. Można powiedzieć że kształtuje osobowość, wpływa na poznanie i zrozumienie otaczającej rzeczywistości, na umiejętność współdziałania z innymi. Tak więc zabawa wpływa stymulująco na sfery: ruchową, społeczną i umysłową.
Umiejętność bawienia zależy od tego, na jakim poziomie rozwoju znajduje się dziecko, a więc w jakim jest wieku, jaki jest jego rozwój psychiczny, poziom kontaktów społecznych, sprawność motoryczna, stan zdrowia oraz warunki w jakich wychowuje się pociecha.
Wiek dziecka to podstawowy wyznacznik poziomu zabawy. U najmłodszych - niemowlaków zainteresowanie zabawką jest chwilowe, po zbadaniu jej wszystkimi zmysłami często jest odkładana. Starsze dzieci 3-5 lat bardzo często rozwijają zabawę wplatając w nią sceny z rzeczywistości. Wiek malucha jest zatem wyznacznikiem takich cech działalności zabawowej, jak typ zabawy, od form zabawowo-podobnych niemowlęcia do skomplikowanych zabaw konstrukcyjnych i tematycznych starszych dzieci. Z wiekiem związana jest ilość czasu przypadająca na zabawę. Im dziecko starsze, tym dłuższa jest jego koncentracja na określonej aktywności. Najkrócej koncentrują się dzieci najmłodsze, dzieci 2-letnie jak wykazały badania 7-minut, a 5-letnie 12,6 minuty.

Znanych jest bardzo wiele rodzajów zabaw, wśród podziałów jest podział ze względu na treść, i tak wyróżniamy: manipulacyjne, konstrukcyjne, tematyczne, dydaktyczne i ruchowe.

Zabawy manipulacyjne pojawiają się najwcześniej w życiu noworodka już ok. 4-5 miesiąca życia, gdy osiągnie zdolność chwytania. Polegają one na oglądaniu, lizaniu, przekładaniu z ręki do ręki, postukiwaniu, rzucaniu, wkładaniu i wyjmowaniu, rozrzucaniu i zbieraniu, turlaniu, dopasowywaniu jednego do drugiego, wpychaniu itp. W późniejszym okresie zabawy te stają się bardziej złożone. Zabawy te są pozbawione treści, nie mają określonej struktury, za to doskonale służą poznawaniu właściwości przedmiotów: kształtu, konsystencji, rodzaju wydawanego dźwięku. Manipulując przedmiotami dziecko ćwiczy sprawność rąk i koordynację wzrokowo-ruchową. Tak więc jak dziecko manipuluje przedmiotami to angażuje spostrzeżenia wzrokowe, słuchowe, dotykowe oraz złożone ruchy rąk.

Zabawy konstrukcyjne wynikają w naturalny sposób z zabaw manipulacyjnych i polegają na tworzeniu tzw. „dzieła” z dowolnego materiału. Ten rodzaj zabaw charakterystyczny jest dla wieku przedszkolnego. Aby stworzyć to „dzieło” potrzebny jest materiał – klocki, piasek, patyczki, kamyki, a niekiedy i narzędzia. Zabawy te wymagają namysłu, zastanowienia, pokonywania trudności, jakie stawia oporne, nieposłuszne – mało sprawnym jeszcze rękom tworzywo. Rozwijają wyobraźnię przestrzenną, zmuszają dziecko do twórczego myślenia i rozwiązywania coraz to nowych problemów. Dlatego wśród materiałów niezbędnych do tych zabaw powinny się znaleźć klocki o różnorodnych kształtach, kolorach i wielkościach, aby dziecko mogło wznosić wspaniałe budowle. Ważne jest, by początkowo dziecku pokazać co z tych klocków można zrobić, a później już samo chętnie będzie się bawić i tworzyć coraz to nowsze i bardziej skomplikowane wytwory. Zabawy konstrukcyjne są bardzo cenne z punktu widzenia rozwoju. Nie tylko doskonalą funkcję spostrzeżeniowo-ruchowe, ale wyzwalają pomysłowość, pobudzają wyobraźnię, wdrażają do skupienia uwagi, uczą obserwacji.

Przez zabawy dydaktyczne rozumiemy zajęcia lub gry o charakterze zabawowym. Wartość dla rozwoju dziecka jest bardzo duża, gdyż rozwijają pamięć i myślenie, rozszerzają zakres słownictwa i pojęć, ćwiczą spostrzegawczość i przyczyniają się do rozwoju mowy. Jest to ten rodzaj zabaw, które skierowane są do przedszkolaków starszych, lecz można się pokusić, aby pierwsze wprowadzać już u 3-latków. Jednak wymagają one dłuższego czasu skupienia, co jest dużym problemem dla dzieci młodszych. Warto wprowadzać takie gry dydaktyczne jak – układanki obrazkowe, loteryjki obrazkowe. Ważne aby stopniować poziom trudności.

Zabawy ruchowe zaspakajają potrzebę naturalnej aktywności. Początkowo te zabawy mają charakter prostych ruchów: wchodzenie i schodzenie ze schodków, pojedyncze podskoki, przeskakiwanie przeszkody, rzucanie piłką. W późniejszym wieku już jako przedszkolak ruchy te wykorzystuje do prostych gier ruchowych. W tych zabawach niezbędny jest udział dorosłych, gdyż należy urozmaicać zadania ruchowe , stwarzając dziecku możliwość wszechstronnego rozwoju całego ciała, aby zapobiegać chaotycznemu bieganiu, które może mieć tragiczny finał, ale również z tego powodu, aby zapewnić dziecku bezpieczne warunki do zabawy.

Najważniejsze co możemy dać potomkowi czy wychowankowi to czas, który poświęcimy na wspólną zabawę. Udział w niej matki, ojca czy wychowawcy w przedszkolu zapewnia rozszerzenie zakresu i treści tych zabaw, a przede wszystkim prowadzi do zacieśnienia więzi emocjonalnej z dzieckiem. Nie jest to jakaś abstrakcyjna więź, tylko rzeczywiste, wzajemne zaufanie, poznanie, porozumienie oraz powstające we współdziałaniu uczucie radości i satysfakcji. Zabawa przede wszystkim służy dziecku; ono jest osobą wiodącą, która decyduje o rodzaju i przebiegu zabawy. Dorosły poddaje pomysły , ukierunkowuje przez dostarczenie edukacyjnych zabawek.

Tekst Opracowała:
Monika Wawrzyniak
Przedszkole Tajemniczy Ogród
Przeźmierowo