Przedszkole

to instytucja opiekuńczo-wychowawcza dla dzieci w wieku od 3 lat do rozpoczęcia obowiązku szkolnego. Zadaniem przedszkoli jest zapewnienie dzieciom właściwych warunków rozwoju fizycznego, umysłowego, emocjonalnego i społecznego, wyrównywanie ewentualnych braków i opóźnień w tym zakresie, przygotowanie dziecka do nauki w szkole oraz pomoc pracującym rodzicom w zapewnieniu dzieciom opieki wychowawczej.

Stosownie do przepisów ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty w Polsce przedszkole nie jest obowiązkowe. Obowiązkowa jest tzw. "zerówka" (ostatni rok przedszkola, przygotowujący do nauki w szkole podstawowej) dla dzieci 6-letnich. "Zerówki" organizowane są w przedszkolach, ale również szkoły mają prawo do utworzenia takiego oddziału. Obecnie Ministerstwo Edukacji próbuje wprowadzić obowiązkową "zerówkę" już dla dzieci pięcioletnich (bez przeprowadzenia jakichkolwiek konsultacji społecznych).

Przedszkole publiczne

jest to jest przedszkole, które prowadzi bezpłatne nauczanie i wychowanie w zakresie co najmniej podstawy programowej wychowania przedszkolnego. Przedszkole publiczne przeprowadza rekrutację dzieci w oparciu o zasadę powszechnej dostępności.
Zatrudnieni nauczyciele posiadają kwalifikacje określone w odrębnych przepisach.

Przedszkola publiczne mogą być zakładane przez jednostki samorządu terytorialnego i wówczas są jednostkami lub zakładami budżetowymi (wówczas pokrywają koszty swojej działalności z przychodów własnych oraz dotacji przewidzianej w budżecie tej jednostki na zadania oświatowe). inne osoby prawne niż jednostki samorządu terytorialnego lub przez osoby fizyczne i wówczas jest wymagane zezwolenie właściwego organu tej jednostki samorządu oraz pozytywnej opinii kuratora oświaty.  

Przedszkole niepubliczne (prywatne)

może być zakładane przez osoby prawne (fundacje, firmy, spółki czy stowarzyszenia) i fizyczne po uzyskaniu wpisu do ewidencji prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego obowiązaną do prowadzenia odpowiedniego typu publicznych szkół i placówek. Nadzór pedagogiczny nad wszystkimi placówkami przedszkolnymi zarówno publicznymi jak i niepublicznymi pełnią Kuratorzy Oświaty przy Urzędach Wojewódzkich.

Osoby zainteresowane założeniem niepublicznego przedszkola powinny posiadać lokal z przeznaczeniem na przedszkole, zapewniający bezpieczne i higieniczne warunki dzieciom i pracownikom przebywającym na jego terenie.

Żłobek

jest to zakład opiekuńczo-wychowawczy dla dzieci w wieku od 6 tygodni do około trzech lat, których rodzice lub opiekunowie pracują poza domem. Żłobek zapewnia dzieciom żywienie, zabiegi pielęgnacyjno-zdrowotne, opiekę wychowawczą oraz zajęcia dodatkowe (m.in. języki obce, basen, rytmika).

Wyróżnia się żłobki państwowe i prywatne oraz: dzienne i całotygodniowe.Te ostatnie ze względu na negatywne skutki psychiczne u dzieci nie są obecnie stosowane.

Podstawy programowe wychowania przedszkolnego

są to wytyczne określone przez Ministra Edukacji Narodowej i Sportu, do których realizowania zobowiązane są wszystkie przedszkola. Przedszkola mogą też realizować jeden z programów zatwierdzonych przez MENiS, ale może również realizować własny program.

Wychowanie przedszkolne obejmuje wspomaganie rozwoju i wczesną edukację dzieci od trzeciego roku życia do rozpoczęcia nauki w klasie pierwszej szkoły podstawowej.

Wychowanie przedszkolne organizowane jest w przedszkolach i w oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych.

Przedszkola (oddziały przedszkolne w szkołach podstawowych) zapewniają opiekę, wychowanie i uczenie się w atmosferze akceptacji i bezpieczeństwa. Tworzą warunki umożliwiające dziecku osiągnięcie "gotowości szkolnej".

Wobec rodziców przedszkola (oddziały przedszkolne w szkołach podstawowych) pełnią funkcję doradczą i wspierającą działania wychowawcze:

1) pomagają w rozpoznawaniu możliwości rozwojowych dziecka i podjęciu wczesnej interwencji specjalistycznej,
2) informują na bieżąco o postępach dziecka,
3) uzgadniają wspólnie z rodzicami kierunki i zakres zadań realizowanych w przedszkolach i oddziałach przedszkolnych.

Celem wychowania przedszkolnego jest wspomaganie i ukierunkowywanie rozwoju dziecka zgodnie z jego wrodzonym potencjałem i możliwościami rozwojowymi w relacjach ze środowiskiem społeczno - kulturowym i przyrodniczym.

Wynikające z powyższego celu zadania, dostosowane do potrzeb i możliwości rozwojowych dziecka, nauczyciel realizuje w ramach określonych obszarów edukacyjnych.

I. Poznawanie i rozumienie siebie i świata
1. Budzenie zaciekawienia otaczającym światem poprzez prowokowanie pytań i dostarczanie radości odkrywania.
2. Organizowanie działań umożliwiających poznawanie wielowymiarowości człowieka (postrzegam, myślę, czuję, działam).
3. Tworzenie sytuacji pozwalających na poznanie możliwości własnych dziecka i innych ludzi, np. wynikających ze zróżnicowania płci, wieku, stanu zdrowia i doświadczenia.
4. Tworzenie sytuacji doskonalących pamięć, zdolność kojarzenia, umiejętność skupienia uwagi na rzeczach i osobach.
5. Dostrzeganie i opisywanie różnic, podobieństw i relacji między przedmiotami i zjawiskami. Stwarzanie okazji do porządkowania, klasyfikowania i liczenia.
6. Odczytywanie sensu i przeznaczenia rzeczy.
7. Wzbudzanie zainteresowań obrazem (ilustracją) i tekstem.
8. Poznawanie, stosowanie, tworzenie symboli i znaków.
9. Tworzenie warunków do doświadczeń językowych w zakresie reprezentatywnej i komunikatywnej funkcji języka (ze szczególnym uwzględnieniem nabywania i rozwijania umiejętności czytania i pisania).
10. Przekazywanie wiedzy o zdrowym stylu życia, ocenianie zachowań służących i zagrażających zdrowiu.

11. Wykorzystywanie i tworzenie okazji do poznawania rzeczywistości:
1) przyrodniczej poprzez obserwowanie, eksperymentowanie, odkrywanie,
2) społeczno - kulturowej poprzez poznawanie zasad organizacji życia społecznego, tradycji rodzinnej, regionalnej, narodowej oraz poznanie dzieł kultury,
3) technicznej poprzez obserwowanie, manipulowanie oraz przekształcanie przedmiotów lub zmianę ich ułożenia w przestrzeni i czasie.

II. Nabywanie umiejętności poprzez działanie
1. Wspieranie samodzielnych działań dziecka.
2. Umożliwianie dziecku dokonywania wyborów i przeżywania pozytywnych efektów własnych działań.
3. Pomaganie dziecku w dostrzeganiu problemów, planowaniu i realizowaniu zadań.
4. Umożliwianie poznawania i stosowania różnych sposobów rozwiązywania zadań.
5. Kształtowanie nawyków higienicznych i zachowań prozdrowotnych oraz proekologicznych.
6. Uczenie zasad postępowania warunkujących bezpieczeństwo dziecka.
7. Tworzenie warunków sprzyjających spontanicznej i zorganizowanej aktywności ruchowej dziecka. Umożliwianie udziału w grach, zabawach ruchowych i gimnastyce.
8. Umożliwianie dziecku ekspresji spostrzeżeń, przeżyć, uczuć w różnych formach działalności, z zastosowaniem werbalnych i niewerbalnych środków wyrazu.
9. Wspieranie działań twórczych w różnych dziedzinach aktywności.

III. Odnajdywanie swojego miejsca w grupie rówieśniczej, wspólnocie

1. Uczenie nawiązywania bliskiego, serdecznego kontaktu z innymi osobami.
2. Pomoc w budowaniu pozytywnego obrazu własnego "Ja" i zaspokajaniu poczucia bezpieczeństwa.
3. Identyfikowanie i nazywanie różnych stanów emocjonalnych.
4. Uczenie sposobów radzenia sobie z własnymi emocjami, właściwego reagowania na przejawy emocji innych oraz kontrolowania zachowań.
5. Wdrażanie do zachowań akceptowanych społecznie, wprowadzanie w kulturę bycia.
6. Umożliwianie dziecku odkrywania znaczenia komunikowania się w sposób niewerbalny.
7. Umożliwianie doświadczeń w mówieniu, słuchaniu i byciu słuchanym.
8. Tworzenie okazji do wymiany informacji, uczenie dyskutowania i dochodzenia do kompromisu.
9. Tworzenie okazji do pełnienia przez dziecko różnych ról w układach interpersonalnych, ze zwróceniem uwagi na rolę dziecka w rodzinie.
10. Tworzenie okazji do wspólnego podejmowania i realizowania różnych zadań, rozwiązywania problemów.
11. Dostarczanie przykładów i doświadczanie rozwiązywania sytuacji konfliktowych na zasadzie kompromisu i akceptacji potrzeb innych osób.

IV. Budowanie systemu wartości
1. Wprowadzanie dziecka w świat wartości uniwersalnych, np. dobro, prawda, miłość, piękno, poprzez:
1) przekaz osobowy nauczyciela,
2) tworzenie otoczenia sprzyjającego rozumieniu i przeżywaniu tych wartości.

2. Pomaganie dziecku w poznawaniu różnych postaw bohaterów literackich i filmowych oraz w podejmowaniu próby ich oceny i uzasadnienia stanowiska.
3. Wykorzystywanie codziennych sytuacji do podejmowania prób samooceny i oceny zachowań innych.
4. Stwarzanie okazji do dokonywania przez dziecko wyborów i zdawania sobie sprawy z ich konsekwencji.
5. Rozwijanie poczucia odpowiedzialności poprzez samodzielne, dokładne i rzetelne wywiązywanie się z podejmowanych zadań, szacunku do pracy swojej i innych.

Bajkoterapia

jest  jedną z lepszych metod na dotarcie do dziecka, zrozumienie go oraz udzielenie mu wsparcia w trudnych chwilach. Dzięki tej genialnej w swej prostocie metodzie dziecko pokazuje uczucia, nazywa je i różnicuje. Rozwija swoje umiejętności emocjonalne. Odbudowuje pozytywny obraz siebie. Przy pomocy bajki dziecko poznaje rozwiązanie trudnych sytuacji, nie przekraczając przy tym własnych granic. Przekazywane informacje pochodzą ze świata, który dziecko rozumie najlepiej - ze świata bajek. Czuje się więc bezpieczne i zrozumiane. Bajki to również cudowny sposób na budowanie więzi między rodzicem, terapeutą oraz dzieckiem.

Bajkoterapia:
- wspiera oddziaływania terapeutyczne,
- pomaga dziecku zbudować właściwy obraz siebie,
- znaleźć odpowiednie rozwiązanie,
- rozładować napięcia,
- zrozumieć uczucia,
- wzbogacić wiedzę o sobie i świecie.

Najbardziej efektywne rezultaty można zaobserwować u dzieci przedszkolnych i wczesnoszkolnych. Bajka nie działa od razu. To proces, który nierzadko trwa jakiś czas. Zależy to od dziecka, w którym dokonuje się zmiana. Warto pamiętać, że dziecko ma prawo odrzuć bajkę. Nie każda też musi wydać mu się ważna.

Źródło: www.nintu.pl

ADHD – skrót z ang. Attention Deficit Hyperactivity Disorder

czyli Zespół nadpobudliwości psychoruchowej, określany w literaturze jako zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi lub zaburzenia hiperkinetyczne. W przypadku zaburzeń uwagi i braku nadpobudliwości ruchowej mówimy o ADD (Attention Deficit Disorder). Jest to grupa zaburzeń charakteryzujących się wczesnym początkiem (zazwyczaj w pierwszych pięciu latach życia), brakiem wytrwałości w realizacji zadań wymagających zaangażowania poznawczego, tendencją do przechodzenia od jednej aktywności do drugiej bez ukończenia żadnej z nich oraz zdezorganizowaną, słabo kontrolowaną nadmierną aktywnością.

Diagnoza ADHD we wczesnym dzieciństwie nie jest możliwa. Natomiast występuje kilka objawów sugerujących wystąpienie ADHD w następnych latach:

- ciągła aktywność ruchowa
- dziecko nie uczy się na własnych błędach,
- opóźniony albo przyspieszony rozwój mowy
- problemy ze snem
- problemy z jedzeniem (wygląda na to, że dziecko nie ma czasu na jedzenie), łącznie z występowaniem wymiotów, lub słaby odruch ssania
- ataki kolki, które mogą wynikać z uczulenia, ale również mogą być wynikiem zaburzeń koncentracji uwagi
- dzieci nadpobudliwe nie lubią (wg opinii wielu rodziców), gdy się je przytula (to jest związane z współwystępującą nadwrażliwością dotykową, ale nie z ADHD)

W wieku szkolnym:
- trudność w dostosowaniu się do wymagań szkolnych (zajęcia w pozycji siedzącej)
- trudność w utrzymaniu uwagi przez całą lekcję, "bujanie w obłokach"
- nadmierna gadatliwość i impulsywność

Metoda Montessori

to system wychowawczy dzieci w wieku przedszkolnym, który został stworzony przez włoską lekarkę Maria Montessori i który pomaga we wszechstronnym rozwoju dziecka.

Maria Montessori zaproponowała system nauki poprzez zabawę. Dzieci posługują się przedmiotami wspomagającymi twórcze i logiczne myślenie. Jednak każde z nich ma do dyspozycji tylko jeden przedmiot każdego rodzaju, co z kolei buduje dobre relacje pomiędzy nimi.

Materiały dydaktyczne Marii Montessori są estetyczne, precyzyjnie wykonane i trwałe. Dzięki tym pomocom możliwe jest samodzielne wykonywanie różnych zadań i doświadczeń, w myśl zasady, że jedyną drogą rozwoju dziecka jest jego własna praca.